آرتروز و ساییدگی مفصل زانو: درمان های جدید با ورزش و بدون جراحی

photo_2016-12-10_09-11-33
جراحی بسته دیسک کمر با تزریقات ستون فقرات
November 13, 2016
tenderness
درمان ورم و آب آوردن زانو بدون جراحی
November 21, 2016
ds1

آرتروز نشان دهنده التهاب در یک یا چند مفصل بدن است. درد، ورم، و سفتی از علائم اولیه ابتلا به آرتروز هستند. تمام مفاصل بدن ممکن است تحت تاثیر این بیماری قرار گیرند، اما این مشکل معمولاً در مفصل زانو مشاهده می‌شود. ابتلا به آرتروز پا و زانو می‌تواند باعث شود انجام بسیاری از فعالیت‌های روزمره همچون راه رفتن یا بالا رفتن از پله برای فرد دشوار شود. در حقیقت این شرایط می‌تواند ناتوانی شدید را برای بسیاری از افراد به همراه داشته باشد. با وجودی که تا کنون هیچ درمان مشخصی برای بیماری آرتروز وجود ندارد، امروزه می‌توان از روش‌های مختلف برای کمک به کنترل درد و درمان آرتروز زانو استفاده کرد.

متخصصین ما در کلینیک تخصصی طب فیزیکی و توان‌بخشی پیشگام از جدیدترین روش‌های درمان برای بیماران مبتلا به آرتروز زانو استفاده می‌کنند. در حقیقت امروزه روش‌های درمان متعدد برای کنترل شرایط مربوط به ابتلا به آرتروز پا و زانو وجود دارد. به خاطر اینکه هر بیمار به صورت متفاوت به این روش‌های درمان واکنش نشان می‌دهد. متخصصین ما از نزدیک وضعیت بیمار را در هنگام استفاده از این درمان‌ها تحت نظارت قرار می‌دهند تا به این ترتیب از موثر بودن فرآیند درمان مطمئن گردند.
در این کلینیک از روش‌های تشخیص و درمان متعدد برای افراد همچون مگنت تراپی، اوزون تراپی، طب سوزنی، ماساژ درمانی، فیزیوتراپی و تمرین‌های حرکتی خاص برای کاهش فشار وارد شده به مفصل و افزایش دامنه حرکتی آن استفاده می‌شود. برای رزرو نوبت می‌توانید از طریق شماره‌ی ۰۲۱۶۶۵۷۶۹۹۱ با ما تماس حاصل نمایید.

آشنایی با آرتروز (ساییدگی غضروف زانو)


در افراد مبتلا به آرتروز، فرسایش و نرم شدن غضروف باعث رشد بیش از حد استخوان زیر غضروف می‌شود. به این ترتیب سطح غضروف زبر شده و به تدریج تجزیه می‌شود. هنگامی که غضروف تجزیه شده و از بین رفت، این شرایط باعث ایجاد درد، ورم، و مشکلات حرکتی برای مفصل خواهد شد. در صورت بی‌توجهی به این شرایط، علائم و ناراحتی‌های بیمار با گذشت زمان تشدید خواهد شد.

ds2

همان‌طور که گفته شد، امکان مشاهده آرتروز در تمام مفاصل بدن وجود دارد. در حقیقت این مشکل ممکن است مفاصل بزرگ بدن همچون مفصل لگن یا زانو و نیز مفاصل کوچک مثل مفاصل انگشتان را تحت تاثیر خود قرار دهد. به هر حال مفصل زانو یکی از رایج ترین مفاصلی است که تحت تاثیر ابتلا به آرتروز قرار می‌گیرد. مفصل زانو می‌تواند انعطاف‌پذیری، حمایت، پایداری و قدرت را برای فعالیت‌های ناحیه پا ایجاد کند.

ابتلا به آرتروز ممکن است در هر سنی مشاهده شود، اما در اکثر موارد این مشکل در افراد بالاتر از ۶۵ سال ایجاد می‌گردد. مطابق بررسی‌های انجام شده توسط انجمن آرتروز، در این سنین از هر ۲ نفر ۱ فرد به علائم آرتروز زانو دچار می‌شود.

علت و عامل‌های خطر


برخی از عوامل می‌توانند احتمال ابتلای فرد به بیماری آرتروز را افزایش دهند. این عوامل عبارت‌اند از:

  • بالا رفتن سن
  • چاقی
  • آسیب‌دیدگی قبلی مفصل
  • استفاده زیاد از مفصل
  • ضعف عضلات ران
  • شرایط ژنتیک

علائم ابتلا به آرتروز در پا و مفصل زانو


علائم اصلی ابتلا به آرتروز زانو به شرح زیر هستند:

  • درد زانو (به‌طور خاص این شرایط در هنگام حرکت زانو یا در پایان روز ایجاد می‌شود. همچنین این درد معمولاً با استراحت کردن بهبود پیدا می‌کند).
  • خشکی و سفتی زانو (به‌طور خاص این شرایط پس از استراحت کردن ایجاد می‌شود. این ناراحتی‌ها معمولاً با انجام فعالیت به مدت چند دقیقه کاهش خواهد یافت).
  • صدا دادن زانو، تق‌تق کردن یا احساس سایش در مفصل در هنگام حرکت دادن آن.
  • ورم سفت (در نتیجه استئوفیت یا تشکیل استخوان اضافی ایجاد می‌شود).
  • ورم نرم (به خاطر تجمع مایع اضافی در مفصل ایجاد می‌شود).
  • خالی شدن زانو به خاطر ضعیف شدن عضلات مفصل یا بی‌ثباتی ساختارهای نگهدارنده آن.
  • عدم حرکت آزادانه مفصل به صورت عادی.
  • خم شدن و پرانتزی شدن زانوها.
  • نازک یا ضعیف به نظر رسیدن عضلات اطراف مفصل.

چگونه می‌توان ابتلا به آرتروز زانو را تشخیص داد؟


تشخیص ابتلا به آرتروز زانو و پا همیشه ساده نیست. در حقیقت تهیه عکس رادیولوژی از مفصل همیشه نمی‌تواند ایجاد مشکل در آن را مشخص کند. در صورتی که فرد دچار درد در مفصل زانوی خود شده باشد، پزشک به منظور تشخیص مشکل اطلاعات لازم را درباره شرح حال وی و نیز سابقه درمانی سایر اعضای خانواده دریافت کرده و از معاینات فیزیکی و آزمایش‌های خاص به منظور تشخیص مشکل استفاده می‌کند.

به این ترتیب از بیمار خواسته می‌شود تمام علائم ناراحتی خود همچون درد را توضیح دهد. در طول معاینه فیزیکی، پزشک وضعیت مفصل و دامنه حرکتی آن را بررسی می‌کند. در این زمان پزشک توجه مشخص به نواحی دچار حساسیت، درد، یا ورم خواهد کرد.

اسکن ام آر آی یا آزمایش مایع مفصلی می‌تواند به شناسایی ابتلا به آرتروز در مراحل اولیه آن کمک کند. در برخی موارد، آزمایش خون نیز می‌تواند برای تشخیص ابتلا به بیماری‌های خاص همچون نقرس و روماتیسم مفصلی زانو مناسب باشد.

درمان


مشابه سایر انواع آرتروز، در صورت تشخیص به‌موقع ابتلا به این بیماری می‌توان از روش‌های غیر جراحی برای رفع مشکل بیمار استفاده کرد. به این ترتیب پزشک احتمالاً به بیمار توصیه می‌کند از روش‌های زیر برای کنترل علائم بیماری و بهبود شرایط خود استفاده کند:

تغییر در سبک زندگی


ایجاد برخی تغییرات در سبک زندگی می‌تواند از مفصل زانو محافظت کرده و فرآیند پیشرفت بیماری را آهسته نماید. به این منظور لازم است به نکات زیر توجه شود:

  • حداقل کردن فعالیت‌هایی مثل بالا رفتن از پله که باعث تشدید شرایط بیماری می‌شود
  • ایجاد تغییر در سطح فعالیت‌ها از فعالیت‌های دارای سطح برخورد شدید (همچون دویدن یا تنیس) به فعالیت‌های دارای سطح برخورد خفیف (مثل شنا یا دوچرخه‌سواری) به منظور کاهش فشار وارد شده به مفصل زانو
  • کاهش وزن به منظور کم کردن فشار وارد شده به مفصل زانو، کاهش درد و افزایش توانایی حرکتی مفصل زانو

استفاده از ابزارهای کمکی


         qw4qw3

استفاده از ابزارهایی مثل عصا، کفش‌ها یا کفی‌های طبی، یا استفاده از بریس و محافظ زانو می‌تواند به کاهش علائم بیماری کمک کند. در حقیقت بریس می‌تواند باعث پایداری و بهبود عملکرد زانو شده و به‌طور خاص زمانی مفید باشد که آرتروز در یک طرف زانو ایجاد شده باشد. امروزه از دو نوع خاص بریس برای درمان آرتروز پا و زانو استفاده می‌شود که عبارت از بریس کاهش دهنده فشار (unloader) و بریس حمایتی است. به این ترتیب بریس کاهش دهنده فشار می‌تواند باعث جابجا شدن فشار از روی ناحیه آسیب دیده زانو شود، در حالی که بریس حمایتی به قدرت تحمل فشار در کل مفصل زانو کمک می‌کند.

مصرف دارو

مصرف برخی داروهای خاص می‌تواند در درمان آرتروز زانو مفید باشند. به خاطر اینکه بدن افراد مختلف به این داروها به صورت متفاوت واکنش نشان می‌دهد، در هنگام تجویز این داروها پزشک وضعیت بیمار را به‌طور دقیق تحت نظارت قرار می‌دهد تا از اثربخشی دارو و دوز مناسب آن برای بیمار مطمئن شود. انواع داروهای قابل تجویز برای بیماران مبتلا به آرتروز زانو به شرح زیر هستند:

  • داروهای مسکن درد و داروهای ضد التهابی که تهیه آن‌ها از داروخانه نیازی به نسخه پزشک ندارد
  • داروهای ضد التهاب غیر استروئید (NSAID)
  • کورتیکو استروئیدها (که در اصطلاح به آن‌ها کورتیزون نیز گفته می‌شود)
  • داروهای ضد روماتیسمی بهبود بخش آرتروز (DMARD)
  • داروهای مکمل روان کننده (Viscosupplementation)

فیزیوتراپی

انجام تمرین‌های حرکتی خاص می‌تواند به افزایش دامنه حرکتی و انعطاف‌پذیری زانو کمک کرده و نیز باعث تقویت عضلات پا شود. در نظر داشته باشید که انجام ورزش‌های آرتروز زانو نیاز به مشاوره و نظارت متخصص طب فیزیکی دارد و از انجام خودسرانه آن بپرهیزید. انواع مختلف این حرکت‌ها به شرح زیر هستند:

  • حرکت کشش زردپی
  • حرکت کشش عضله ساق پا
  • بلند کردن پا در حالت صاف
  • حرکت عضله چهار سر ران
  • حرکت بلند کردن پا در حالت نشسته روی صندلی
  • حرکت فشار دادن بالش
  • حرکت بلند کردن پاشنه
  • حرکت بلند کردن پا از پهلو
  • حرکت از حالت نشسته به حالت ایستاده
  • حرکت حفظ تعادل بر روی یک پا

طب سوزنی

qw5

در طب سوزنی از سوزن‌های ریز برای تحریک نقاط خاص بدن به منظور کاهش درد یا ایجاد بی‌حسی موقت در یک ناحیه استفاده می‌شود. هر چند از این روش در بسیاری نقاط جهان استفاده شده و شواهد نشان می‌دهد استفاده از این روش می‌تواند باعث کاهش درد ناشی از آرتروز شود، تعداد بسیار کمی از مطالعات انجام شده در این حوزه نشان دهنده اثربخشی آن می‌باشند. به این منظور لازم است از خدمات درمانی افراد متخصص استفاده شده و از استریل بودن فرآیند درمان اطمینان حاصل شود.

درمان با پالس‌های مغناطیسی

درمان با پالس‌های مغناطیسی یک روش بدون درد است که در آن از سیگنال‌های مغناطیسی در ناحیه زانو استفاده شده و به این منظور زانو در یک میدان الکترومغناطیسی قرار داده می‌شود. مشابه بسیاری از روش‌های درمان جایگزین، نتایج درمان با پالس‌های مغناطیسی هنوز مورد تایید علمی قرار نگرفته است.

درمان دستی و ماساژ

qw6

متخصصان فیزیوتراپی دارای آموزش و تجربه مناسب در حوزه درمان‌های دستی هستند. به این منظور از فشار دست برای حرکت آرام و اصلاح شرایط عضلات و مفاصل جهت بهبود دامنه حرکتی، انعطاف‌پذیری، و قدرت آن‌ها استفاده می‌شود. این تکنیک‌ها می‌توانند نواحی مختلف بدن که درمان آن‌ها به سادگی امکان‌پذیر نیست را تحت درمان قرار دهند. در بیماران مبتلا به آرتروز زانو و پا، تکنیک‌های درمان دستی و ماساژ به همراه تمرین‌های حرکتی مورد استفاده قرار می‌گیرند تا به این ترتیب درد و علائم ناراحتی بیمار کاهش یافته و دستیابی به بهترین نتایج ممکن امکان‌پذیر شود.

اوزن تراپی

qw7

در این روش از تزریق گاز اوزن که از سه اتم اکسیژن تشکیل شده به ناحیه مفصل زانو استفاده می‌شود. نتایج حاصل از بررسی‌ها نشان می‌دهد انجام این کار می‌تواند به کاهش التهاب و از بین بردن رادیکال‌های آزاد در بدن کمک کرده و باعث کاهش درد، بهبود عملکرد مفصل و نیز افزایش کیفیت زندگی افراد مبتلا به آرتروز زانو شود.

پی آر پی

prp

تزریق پلاسمای غنی از پلاکت (PRP) در درون مفصل بیماران مبتلا به آرتروز موجب بهبودی چشمگیری در تمامی علائم بیمار از جمله درد و خشکی زانو شده و کارایی عملکردی زانو را نیز بهبود می‌دهد. این روش درمانی در آزمایشات دوسوکور که به منظور ارزیابی تاثیرات این روش انجام شدند، هیچ عوارض جانبی برای بیماران مبتلا به آرتروز زانو نداشته است. تزریق PRP برای بیماران بسیار راضی‌کننده و خوشایند است چرا که ماده‌ی تزریق شده در زانو، از خون خود بیمار گرفته شده است و حاوی هیچ ماده‌ی بیرونی مانند هیالورونیک‌اسید نیست.

پرولوتراپی

pro

پرولوتراپی بیش از همه بر روی مفصل زانو انجام می‌شود. متخصصین طب فیزیکی از روش پرولوتراپی به عنوان روشی کامل و همه‌جانبه برای تحریک سلول‌های بدن به منظور ترمیم و بازسازی بافت‌های همبند، استفاده می‌کنند.

در تحقیقات انجام شده بر روی روش پرولوتراپی، بیماران مبتلا به آرتروز زانو با دریافت این درمان ساییدگی زانو بهبودی چشمگیری داشته‌اند. سایر مشکلات و بیماری‌هایی که به طور موفقیت‌آمیزی با روش پرولوتراپی درمان شده‌اند، عبارتند از:

  • آرتروز فرسایشی
  • پارگی مینیسک
  • پارگی رباط جانبی خارجی
  • پارگی رباط های کرونری
  • التهاب تاندون پِس آنسرین (Pes Anserinus)
  • التهاب تاندون کشکک زانو
  • سندرم درد پتلافمورال
  • پارگی رباط جانبی داخلی، و پارگی جزئی رباط صلیبی قدامی

چگونه می‌توان از ابتلا به آرتروز زانو پیشگیری کرد؟


اجتناب از استفاده بیش از حد از مفاصل و حفظ وزن بدن در سطح مناسب دارای تاثیر با اهمیت در پیشگیری از ابتلا به آرتروز زانو هستند. در حقیقت اضافه وزن باعث می‌شود فشار بیش از حد به مفصل زانو وارد شود و با گذشت زمان این شرایط باعث از بین رفتن غضروف در این ناحیه از بدن و ابتلا به آرتروز خواهد شد.

لازم به ذکر است درمان آرتروز زانو در صورتی که فرد از روش‌های درمان مناسب در مراحل اولیه استفاده نکرده و میزان پیشرفت بیماری به سطح ۳ یا ۴ برسد، دشوار و سخت خواهد بود. در این زمان، معمولاً آسیب وارد شده به مفصل غیر قابل بازگشت بوده و اغلب برای بهبود شرایط فقط می‌توان از عمل جراحی برای بیمار استفاده کرد.