درمان زانو و پای ضربدری بدون جراحی، با حرکات اصلاحی و ورزش

kl9
درمان پارگی و آسیب رباط های متقاطع صلیبی زانو (خلفی و قدامی)
November 24, 2016
1g
زانو درد؛ علت، علائم و درمان بدون جراحی آن
November 26, 2016
193-146

01tt

زانو یا پای ضربدری که با نام ژنو-والگوم نیز شناخته می‌شود به معنای وجود قوس غیرطبیعی در پاها است که موجب می‌شود دو مفصل زانو به هم نزدیک شوند و حتی با هم تماس پیدا کنند و مچ پاها از هم فاصله بگیرند. ضربدری بودن پاها ممکن است به خاطر مشکل در ساختار استخوان‌های پا و یا ممکن است به علت وجود اختلال در عضلات باشد. پا و زانوی ضربدری می‌تواند موجب مشکلاتی در راه رفتن، کشیدگی عضلات، فشار مضاعف به استخوان‌ها و درد مچ پا (ناشی از فشار زیاد به مچ پا) شود. درمان پای ضربدری را در مواردی می‌توان با درمان‌های فیزیوتراپی برطرف کرد و در مواردی بیمار به درمان‌های طب فیزیکی پاسخ ندهد، جراحی انجام می‌شود.

 در کلینیک تخصصی طب فیزیکی و توانبخشی پیشگام  ما خدمات کامل تشخیصی، مراقبتی و درمانی را برای مشکلاتی از قبیل زانوی ضربدری ارائه می‌دهیم. هدف ما این است که به بیماران کمک کنیم که با توجه به شرایطی که دارند، به بهترین نتایج درمانی دست پیدا کنند. ما در این کلینیک روش‌های درمانی غیرجراحی را ارئه می‌دهیم که به کمک آن می‌توان هم از لحاظ ظاهری و هم از لحاظ عملکردی، به بهترین نتایج ممکن در اصلاح زانوی ضربدری دست یافت. متخصصین ما به دقت علت بروز زانوی ضربدری را بررسی می‌کنند و در صورتی که احتمال بدهند، علت ضربدری شدن زانوها، ابتلا به بیماری‌های زمینه‌ای باشد، انجام رادیوگرافی از پاها و یا استفاده از اولتراسوند (سونوگرافی) را تجویز می‌کنند تا بتوانند وضعیت استخوان‌ها را با دقت بیشتری ارزیابی کنند..متخصصین ما ممکن است یکی از درمان‌های زیر را تجویز کنند:

  • بریس (زانوبند طبی)
  • کایروپراکتیک
  • ماساژتراپی
  • ورزش

برای کسب اطلاعات بیشتر در مورد خدمات جامعی که در این کلینیک ارائه می‌شود، می‌توانید با ما تماس حاصل فرمایید.

پا یا زانوی ضربدری چیست؟


پا یا زانوی ضربدری به معنای دفرمیتی (بدشکلی) در زاویه‌ی قرارگیری زانو‌ها است. در این حالت، قسمت داخلی زانو‌ها به سمت یکدیگر منحرف شده است و زانوها با یکدیگر در تماس هستند در حالی که مچ پاها و پاها از یکدیگر فاصله‌ی زیادی دارند. ضربدری بودن پاها در دوران کودکی، امری طبیعی و بخشی از روند رشد پاهای کودک است.

02%d9%81%d9%81

چه زمانی ضربدری بودن پاها نمایان می‌شود؟


معمولا ضربدری بودن پاها زمانی آشکار می‌شود که کودک بین ۲ تا ۳ سال دارد و ممکن است شدت انحراف زانو‌ها تا ۴ سالگی بیشتر نیز می‌شود. این حالت معمولا به خودی خود و به تدریج تا زمانی که کودک به سن ۷ یا ۸ سالگی برسد، برطرف می‌شود. اما اگر تا سن ۶ سالگی، ضربدری بودن پاها هیچ بهبودی نداشته باشد، این وضعیت می‌توان نشان‌دهنده‌ی وجود یک مشکل یا بیماری استخوانی باشد.

ضربدری بودن پاها در سال‌های اولیه‌ی کودکی، در واقع به کودک کمک می‌کند که بتواند بهتر تعادل خود را حفظ کند. خصوصا زمانی که کودک شروع به راه رفتن می‌کند ممکن است پاهای او به سمت داخل یا خارج چرخش پیدا کند. زمانی که پاهای کورک ضربدری است، هر دو پای او به طور متقارن به سمت داخل چرخش دارند، اما ممکن است در مواردی یکی از زانو‌ها کمتر از زانوی دیگر به سمت داخل منحرف باشد و یا حتی کاملا صاف باشد.

علت بروز زانوی ضربدری چیست؟


  • زانوی ضربدری معمولا بخشی از پروسه‌ی طبیعی رشد و شکل‌گیری پاها است.
  • در برخی از کودکان، خصوصا کودکان ۶ سال به بالا، ضربدری بودن پاها نشانه‌ی یک بیماری استخوانی مانند نرمی استخوان یا ریکت باشد.
  • داشتن اضافه‌ی وزن یا چاقی مفرط می‌تواند موجب ضربدری شدن پاها شود. در مواردی چاق بودن شخص موجب می‌شود پاها ضربدری به نظر بیایند در حالی که در واقع ضربدری نیستند.
  • در برخی موارد ضربدری شدن زانو می‌تواند در نتیجه‌ی وارد شدن یک آسیب به قسمت‌های در حال رشد استخوان پا (مانند ساق پا) باشد. در این موارد تنها یکی از پاها انحراف دارد.

علائم و نشانه‌های زانوی ضربدری چیست؟


اگر زمانی که کودکی با وزن متعادل می‌ایستد و زانوهای او با یکدیگر در تماس هستند، مچ پاهای او از هم فاصله داشته باشد، این حالت به عنوان زانوی ضربدری در نظر گرفته می‌شود. راه  رفتن به شیوه‌ای غیرطبیعی نیز از علائم زانوی ضربدری است.

زانوی ضربدری تا چه حد شایع است؟


تمامی کودکان در دوره‌ای از سن رشد خود تا حدی پاهایشان حالت ضربدری پیدا می‌کند. بیش از ۲۰ درصد کودکان ۳ ساله حداقل ۵ سانتی‌متر فاصله بین مچ پاهای خود دارند، اما در سن ۷ سالگی، تنها یک درصد از کودکان این فاصله را بین دو مچ پای خود دارند.

درمان


 03%d9%81%d9%81

بریس‌های مخصوص پا

04

در صورتی که ضربدری شدن پاها به علت ابتلا به بیماری‌های مفصلی مانند آرتروز زانو باشد، پوشیدن بریس می‌تواند به اصلاح آن کمک کند. اما در صورتی که میزان کشش و انقباض رباط‌های MCL و LCL زیاد باشد، بریس‌ها کمک زیادی نمی توانند بکنند.

بنابراین موفق بودن درمان زانوی ضربدری بدون جراحی، بستگی به این دارد که مفصل و رباط های شما شما با وجود بدشکلی که دارد همچنان انعطاف‌پذیر هست یا خیر. یکی از بریس‌هایی که در صورت منعطف بودن رباط‌ها می‌تواند کمک‌کننده باشد بریس unloader (تخلیه فشار) می‌باشد.

ماساژ درمانی

05

انجام ماساژتراپی یکی از درمان‌های موثر است. این روش درمانی طی یک دوره‌ی طولانی مدت انجام می‌شود و طی آن، فیزیوتراپیست شما، پاهای شما را به طور مکرر به سمت عقب و جلو حرکت می‌دهد و به آن فشار وارد می‌کند. انجام ماساژ در حالی که شما یا فرزندتان کمی زانوی خود را خم کرده، موجب پشتیبانی بهتر از زانو می‌شود.

برای آن که این روش نتیجه‌بخش باشد لازم است که به دفعات زیادی تکرار شود.

فیزیوتراپی

06

اگر فکر می‌کنید که درمان پای ضربدری با ورزش می‌تواند به شما کمک کند، بهترین کار این است که به یک متخصص طب فیزیکی با دانش و مهارت بالا مراجعه کنید تا در این زمینه به شما کمک کند. در این مورد نیز، این جلسات درمانی تنها در صورتی موثر خواهند بود که ضربدری بودن پاها بر اثر یک مشکل ساختاری شدید یا بیماری جدی نباشد.

اما در صورتی که بدشکلی پاها به علت ضعیف بودن عضلات پا باشد، انجام تمرینات فیزیوتراپی می‌تواند تاثیر بسیار زیادی در اصلاح بدشکلی پاها داشته باشد. با تقویت عضلات پاها شما می‌توانید از افتادگی و چرخش عضلات جلوگیری کنید. چرخش عضلات ضعیف پا نهایتا منجر به چرخش مفصل زانو و مفصل لگن به سمت داخل می‌شود.

ورزش

لانگز از پهلو

07

 

بایستید و پاها را به اندازه‌ی عرض لگن باز کنید و وزنه‌ها را در کنار بدن نگه دارید.

  • ضمن پایین نگه داشتن باسن، گام بلندی به سمت راست بردارید. هنگام خم کردن زانوها نگذارید که زانوی شما از نوک پنجه‌ی پاها جلوتر برود. در حالتی قرار بگیرید که انگار می‌خواهید وزنه‌ها را کنار پاهایتان بگذارید.
  • به حالت اولیه برگردید. بلافاصله این حرکت را به سمت چپ تکرار کنید. این تمرین را ۱۰ تا ۱۲ بار برای هر طرف انجام دهید.

پلانک از پهلو

08حرکت پلانک بیشتر برای تقویت عضله‌های شکم مورد استفاده قرار می‌گیرد، اما برای اصلاح زانو ضربدری نیز مفید است، چون بخش خارجی پا، مفصل‌های ران و عضله‌های شکم هنگام قرار گرفتن در این موقعیت ایزومتریک تقویت می‌شود.

  • در ابتدا به سمت پهلوی راست (و بعد روی پهلوی چپ) دراز بکشید و پاهایتان را دراز کنید. دست چپتان را روی لگن قرار دهید.
  • عضله‌های شکم را منقبض کنید به سمت داخل بکشید و ۶۰ ثانیه در این حالت بمانید. حتماً مفصل‌ لگن و مفصل زانو را از روی زمین بلند کنید.
  • این تمرین را ۲ یا ۳ بار برای هر طرف تکرار کنید.

راه رفتن با استفاده از کش مخصوص ورزشی

این تمرین برای عضله‌های دورکننده‌ی ران ، عضلات سرینی و مفصل‌ ران بسیار مفید است.

09

جا پای جا گذاشتن

این تمرین را می‌توان با استفاده از کش ورزشی دارای دسته یا کش لوله‌ای (مدور) انجام داد.

  1. پاها را داخل کش لوله‌ای بگذارید و کش را دقیقاً زیر عضله‌ی ساق پا قرار دهید و هر سر آن را با یک دست بگیرید و با هر دو پا روی بخش میانی کش بروید. سپس دو سر کش را با جابه‌جا کنید و آن را به حالت ضربدری در دست بگیرید.
  2. در ابتدا هر دو پا را کنار یکدیگر قرار دهید.
  3. با یک پا، یک گام آهسته به طرف چپ یا به طرف راست بردارید.
  4. پای دیگر را نیز در همان جهت و به همان صورت حرکت دهید.
  5. این شیوه‌ی راه رفتن را به همین صورت، به آرامی ادامه دهید، یعنی اول یک پا و بعد پای دیگر را حرکت دهید.

حرکت مخصوص نوار ایلیوتیبیال با استفاده از استوانه فومی

کلیدی‌ترین تمرین در  اصلاح مشکل پا و زانوی ضربدری،  چرخش یا غلتاندن نوار ایلیوتیبیال است. البته بدون شک تمرین‌های فوق نیز در تقویت عضله‌های ران مؤثر هستند، اما اگر تمرین نوار ایلیوتیبیال انجام نشود، همچنان مفصل زانو به سمت داخل چرخیده می‌شود. این حرکت را در ۲ تا ۳ هفته‌ی اول تمرین ۴ تا ۵ بار انجام دهید تا این نوار ایلیوتیبیال در پاهای شما واقعاً شل شود و گرفتگی آن برطرف شود. پس از آن تعداد دفعات را به ۲ تا ۳بار در هفته کاهش دهید.

10به پهلو روی زمین دراز بکشید و مطابق تصویر استوانه فومی را زیر بدن و دقیقاً بالای مفصل ران قرار دهید. می‌توانید برای کاهش دادن فشاری که استوانه فومی روی ران وارد می‌کند، پای دیگر را از روی زانو رد کنید و برای حفظ تعادل روی زمین قرار دهید. علاوه بر کف پای مخالف که روی زمین است، می‌توانید از بازوها نیز برای بلند کردن بدن از زمین و کاهش فشار روی استوانه استفاده کنید. به کمک بازوها و پاها استوانه فومی را در امتداد ران پاها، از مفصل ران تا زانو، بغلتانید.