درمان گودی و قوس کمر با روش‌های طب فیزیکی و حرکات اصلاحی

حرکات اصلاحی و ورزش برای درمان کمر درد
November 9, 2016
untitl%d8%b1ed-1
درمان و رفع قوز کمر و پشت (کیفوز) با طب فیزیکی و حرکات ورزشی
November 13, 2016

d

واژه‌ی لوردوز به معنای قوسی است که در قسمت پایین کمر و بخشی از گردن قرار دارد و به حالت تورفتگی است. اما در صورتی که این تورفتگی بیش از حد باشد به آن ” گودی کمر” یا‌هایپر لوردوز گفته می‌شود. ستون فقرات شما برای آن که بتواند به طور صحیح عمل کند باید قوس‌ها و برآمدگی‌های آن به شکل طبیعی باشد. در صورتی که این قوس و برآمدگی‌ها بیش از حد باشند بر قسمت‌های دیگر ستون فقرات فشار زیادی وارد شده و موجب بروز درد می‌شود.

متخصصین ما در تشخیص و درمان گودی کمر (لوردوز) مهارت و تجربه‌ی بالایی دارند. در کلینیک تخصصی طب فیزیکی و توانبخشی پیشگام گزینه‌های درمانی انتخاب شده، می‌تواند با توجه به علائم بیمار و شدت گودی کمر متفاوت باشد. هدف از برنامه‌ی درمانی این است که روند شدت و بدتر شدن گودی کمر متوقف شده و میزان بدشکلی کمر به حداقل میزان ممکن برسد. در صورتی که گودی کمر به علت قرارگیری بدن در حالات ناصحیح در هنگام نشستن و ایستادن و انجام کارها باشد، متخصصین ما انجام ورزش‌ها و حرکات اصلاحی را توصیه می‌کنند. در صورتی که گودی کمر ناشی از مشکلات لگن باشد، لازم است مشکل زمینه‌ای حل شود و در ادامه گودی کمر نیز همراه با مشکل یا عارضه‌ی  زمینه‌ای نیز درمان خواهد شد. برخی از روش‌های درمانی پرکاربرد که  عموما برای گودی کمر تجویز می‌شوند عبارتند از: فیزیوتراپی، ورزش‌درمانی، ماساژ و کمربندهای طبی. برای کسب اطلاعات بیشتر و رزرو نوبت می‌توانید با ما تماس حاصل نمایید.

علت بروز گودی کمر چیست؟


محققان گودی کمر را به آکندروپلازی (نوعی اختلال ژنتیکی) و اسپوندیلولیستزی (سرخوردگی مهره‌ها) مرتبط می‌دانند. اما گودی کمر می‌تواند بر اثر عدم رعایت قرارگیری صحیح وضعیت بدن در هنگام نشستن و ایستادن باشد. همچنین ممکن است ابتلا به مشکلات مادرزادی متعددی مانند اختلالات ستون مهره‌ها، داشتن مشکلات عصبی-عضلانی یا انجام جراحی‌های کمر یا لگن نیز به گودی کمر منجر شوند.

علائم گودی کمر چیست؟


مهمترین و بارزترین نشانه‌ی گودی کمر، تورفتگی پایین کمر و برجستگی غیرطبیعی باسن است. علائم ایجاد شده در نتیجه‌ی گودی بیش از حد کمر بستگی به میزان گودی کمر و سایر مشکلات ایجاد شده بر اثر گودی کمر (مانند دیستزوفی عضلانی، دسپلازی مفصل ران و لگن و اختلالت عصبی-عضلانی) دارد. کمر درد، درد کشنده‌ای که تا پایین پا منتشر می‌شود و اختلال در دفع ادرار و مدفوع از علائمی هستند که در موارد بسیار کمی با گودی کمر همراه هستند.

گودی کمر ممکن است بر اثر آسیب‌دیدگی و عفونت باشد یا بر اثر سایر مشکلات ستون فقرات ایجاد شده باشد و بنابراین با علائم مربوطه با آن مشکلات همراه باشد.

گودی کمر چگونه تشخیص داده می‌شود؟


پزشک در ابتدا شرح حال بیمار را به طور کامل گوش می‌دهد و سوابق پزشکی او را بررسی می‌کند، سپس بیمار را معاینه کرده و انجام برخی تست‌ها را تجویز می‌کند. فرآیند تشخیصی می‌تواند شامل یکی از تست‌های تشخیصی زیر باشد:

  • رادیوگرافی با اشعه‌ی ایکس: در این روش از امواج نامرئی الکترومغناطیسی برای تولید تصاویری از ارگان‌های داخلی و استخوان‌ها استفاده می‌شود. از این تست برای بررسی میزان گودی کمر و درجه‌ی آن استفاده می‌شود. پزشک متخصص با استفاده از تصاویر رادیوگرافی از کل ستون فقرات، می‌تواند میزان قوس ستون فقرات را اندازه‌گیری کند. انتخاب برنامه‌ی درمانی بیمار نیز بر اساس همین اندازه‌گیری‌ها انجام می‌شود.
  • اسکن استخوانی: اسکن استخوانی، یک روش عکس‌برداری هسته‌ای است که از آن برای ارزیابی تغییرات فرسایشی و آرتروز در مفاصل استفاده می‌شود. با کمک این تست همچنین می‌توان وجود تومور‌های استخوانی و بیماری‌های استخوانی را تشخیص داد و به علت التهاب و درد استخوانی پی برد. این تست برای بررسی وجود عفونت در استخوان انجام می‌شود.
  • عکس‌برداری ام آر آی : در این تست از آهنرباهای بزرگی که میدان مغناطیسی ایجاد می‌کنند و با استفاده از تکنولوژی کامپیوتری، تصاویر واضحی از ارگان‌های داخلی بدن تهیه می‌شود. این تست برای بررسی وجود هر گونه اختلال در طناب نخاعی و شاخه‌های عصبی موجود در ستون فقرات انجام می‌شود.
  • سی تی اسکن: در این روش از ترکیب تصاویر اشعه ایکس و تکنولوژی کامپیوتری برای تولید تصاویر محوری از بدن (اصطلاحا تصاویر سطح مقطعی) استفاده می‌شود. تصاویر سی‌ تی اسکن جزئیات واضحی را از قسمت‌های مختلف بدن مانند استخوان، عضلات، بافت‌های چربی و ارگان‌های داخلی در اختیار پزشک قرار می‌دهد. تصاویر سی تی اسکن از تصاویر رادیوگرافی معمولی بسیار واضح‌تر و دارای جزئیات بیشتری است.

گودی کمر چگونه درمان می‌شود؟


برنامه‌ی درمان گودی کمر توسط پزشک متخصص و با توجه به موارد زیر تعیین می‌شود:

  • سن شما، وضعیت عمومی سلامتی شما و سوابق پزشکی شما
  • علت زمینه‌ای و اصلی بروز گودی کمر
  • شدت گودی کمر
  • میزان تحمل شما در برابر برخی داروها یا روش‌های درمانی خاص
  • انتظارات و اهداف شما از درمان

دارودرمانی

داروهای مسکن و همچنین داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی برای کاهش درد و تورم تجویز می‌شوند.

بریس (کمربند طبی)

d10

در صورتی که گودی کمر در دوران کودکی تشخیص داده شود، لازم است برای پیشگیری از پیشروی بیشتر و بدتر شدن گودی کمر، از بریس یا کمربند طبی استفاده شود. استفاده از بریس‌ها روشی ایمن و غیرجراحی برای درمان وضعیت فعلی بیمار و پیشگیری از بروز مشکلات و عوارض احتمالی در آینده است. استفاده از بریس‌های مخصوص گودی کمر، یکی از روش‌های درمانی است که تایید شده است و به طور گسترده مورد استفاده قرار می‌گیرد. کمربند‌های طبی، ستون فقرات را به شکل صحیح و در راستای مناسب نگه می‌دارند و مانع از این می‌شوند که گودی کمر از چیزی که هست بدتر شود و شدت پیدا کند. این بریس‌ها با هدف صاف کردن گودی کمر طراحی نشده‌اند، بلکه هدف از ساخت این بریس‌ها جلوگیری از پیشروی عارضه‌ی گودی کمر و افزایش قوس کمر به سمت داخل است.

فیزیوتراپی

d9

عضلات بسیاری در بدن در بروز گودی کمر دخیل هستند و همچنین برخی حالات ناصحیح قرارگیری بدن در هنگام نشستن و ایستادن نیز موجب گودی کمر می‌شوند. از این رو از شما خواسته می‌شود یک سری تمرینات خاص را زیر نظر یک فیزیوتراپیست حرفه‌ایانجام دهید تا بتوانید عضلات خود را تقویت و انعطاف‌پذیری را بیشتر کنید و دامنه حرکتی مفاصل خود را گسترش دهید. متخصص طب فیزیکی از روش‌های دیگری از جمله طب سوزنی و الکتروتراپی هم برای کاهش درد استفاده می‌کند. او همچنین برخی تمرینات ویژه و حرکات اصلاحی گودی کمر برای انجام دادن در خانه را به شما آموزش می‌دهد.

ماساژ

d8

ماساژدرمانی می‌تواند تاثیر بسیار زیادی در برطرف کردن گرفتگی عضلات پشت ران داشته باشد و درد ناشی از گودی کمر را نیز تا حدود زیادی تسکین دهد. بهترین درمان برای اصلاح گودی کمر، تقویت عضلات شکم و پهلو و آزادسازی و شل کردن عضلات کمر است. بنابراین انجام ماساژدرمانی همراه با ورزش، بهترین درمان برای رفع گودی کمر است و موجب رفع گرفتگی عضلات کمر و از طرف دیگر تقویت عضلات شکم شود. انجام این درمان‌ها همراه با آگاهی مداوم شخص از شیوه‌ی قرار گیری بدن او (اصلاح حالت بدن در حالت نشسته و ایستاده) می‌تواند مشکل گودی کمر را برطرف کند.

ورزش

توجه: ورزش‌های زیر باید تحت نظر متخصص طب فیزیکی و توان‌بخشی انجام شود و به هیچ وجه خودسرانه اقدام به ورزش نکنید.

انقباض عضلات خلفی لگن

این حرکت درست برخلاف حرکت انقباض عضلات قدامی لگن است:

  • پشت به دیوار بایستید و کمر خود را به دیوار تکیه دهید. پاشنه‌ی پای شما باید حدود ۶ اینچ از دیوار فاصله داشته باشد.
  • پایین کمر خود را به سمت دیوار فشاردهید و در عین حال شانه‌ها و لگن خود را در تماس با دیوار نگه دارید و کمرتان نیز صاف باشد.
  • این حالت را برای ۱۰ ثانیه حفظ کنید و سپس عضلات خود را شل کنید. این حرکت را ۱۰ بار تکرار کنید.

d7

برای انجام دادن این حرکت باید عضلات شکم و عضلات کشاله‌ی ران را منقبض کنید (شکم خود را جمع کنید و باسن خود را به سمت عقب فشار دهید). برای آن که مطمئن شوید دارید این حرکت را به شیوه‌ی صحیح و به نحو موثر انجام می‌دهید، می‌توانید دست خود را بین کمر و دیوار قرار دهید یا از شخص دیگری بخواهید که دستش را پشت کمر شما بگذارد.

 کشش عضله هیپ فلکسور

در این تمرین عضله‌ی هیپ فلکسر یا همان عضله‌ی خم کننده‌ی مفصل ران، کشیده می‌شود. هنگام انجام این تمرین سعی کنید عضلات شکم و کشاله‌ی ران خود را منقبض نگه دارید.

  • یک زانوی خود را خم کنید و پای دیگر را به طرف پشت سر صاف کنید و روی زمین قرار دهید.
  • بدن خود را به سمت جلو بکشید و کمر خود را صاف نگه دارید. بدن خود را تا جایی حرکت دهید که کشش را در عضلات جلویی ران احساس کنید.
  • این حالت را تا ۱ دقیقه نگه دارید و سپس جای پاها را عوض کنید.
  • این حرکت را برای هر طرف ۲ بار تکرار کنید.

d6

 پایین آوردن پا با عضلات پایین شکم

  • به پشت بخوابید و هر دو پای خود را بلند کنید و صاف نگه دارید.
  • هر دو پای خود را در حالی که صاف نگه داشته‌اید به سمت زمین نزدیک کنید و پای خود را تا جایی پایین بیاورید که پایین کمر شما از زمین کمی فاصله بگیرد.
  • پای خود را تنها تا جایی پایین ببرید که بتوانید از بالا رفتن کمر خود جلوگیری کنید.
  • دوباره به حالت اولیه بازگردید و این تمرین را در دو ست ۲۰ تایی انجام دهید.

d5

بسیار مهم است که در هنگام انجام این تمرین با منقبض کردن عضلات خلفی لگن، کمر خود را به طرف زمین فشار دهید (مانند تمرین اول). می‌توانید برای آن که مطمئن شوید دارید به قسمت پایین کمر خود به سمت زمین فشار وارد می‌کنید، یکی از دستان خود را در زیر قسمت پایینی کمر قرار دهید. این حرکت عضلات پایین شکم را قوی می‌کند و هر چه قدر عضلات شکم شما قوی‌تر شود به تدریج می‌توانید پای خود را، بدون ایجاد قوس در کمر، بیشتر به زمین نزدیک کنید.

d4

حرکت پل با یک پا به سمت بالا

  • ابتدا به پشت بخوابید و زانوهای خود را خم کنید.
  • سپس لگن خود را تا جایی که می‌توانید  به سمت بالا ببرید.
  • هنگامی که کاملا در حالت حرکت پل قرار گرفتید، یک پای خود را صاف کنید و ۵ ثانیه در این حالت بمانید.
  • پای خود را پایین بیاورید و حالا پای مخالف را بالا بیاورید و صاف کنید و ۵ ثانیه نگه دارید.
  • به حالت اولیه (خوابیده روی زمین) باز گردید و این حرکات را در دو ست ۱۰ تایی تکرار کنید.

d3

d2

d1

این تمرین عضلات کشاله ران و همسترینگ را تقویت می‌کند. توجه کنید که هنگام بالا آوردن و صاف کردن یک پا، لگن شما به سمت پایین نیاید.