دیسک بین مهره‌ای S1-L5 (مفصل لومبوساکرال): علائم و درمان

kamarb
انواع کمربند طبی(بریس کمر) برای مشکلات کمر و ستون فقرات
February 11, 2017
l4
دیسک بین مهره‌ای L4–L5:علائم و درمان
February 12, 2017
disk

انتهای ستون فقرات از دو مهره L5-S1 تشکیل شده است که به آن مفصل لومبوساکرال هم گفته می‌شود. ساختار بخش لومبوساکرال طوری ساخته شده که هم قدرت و هم ثبات قسمت انتهایی ستون فقرات را تأمین کند و یک مفصل چندمنظوره تشکیل داده که به چرخش قسمت فوقانی بدن و خم شدن در جهات مختلف کمک می‌کند. از آنجا که این بخش هم دامنه حرکتی وسیعی را فراهم می‌کند و هم نیروی زیادی را تحمل می‌کند دیسک بین مهره‌ای L5–S1 ، بسیار مستعد آسیب‌دیدگی‌های ناشی از جراحات حاد یا آسیب‌دیدگی‌های فرسایشی ناشی از سائیدگی تدریجی است.

آیا شما در قسمت پایین کمر خود درد دارید؟ اگر شما مسن هستید یا فعالیت‌های سنگین ورزشی شدید انجام می‌دهید، ممکن است دچار بیرون‌زدگی دیسک کمر که به آن فتق، لغزش یا برآمدگی دیسک هم گفته می‌شود، شوید. دیسک S1-L5 بسیار شکننده است زیرا غالباً وزن زیادی نسبت به سایر دیسک‌های کمر تحمل می‌کنند. بیرون‌زدگی دیسک شایع‌ترین دلیل ایجاد درد در قسمت پایین کمر است. باید به محض این که متوجه آسیب‌دیدگی دیسک بین مهره‌های S1-L5 شدید حتماً اقدامات درمانی لازم را به عمل آورید. علاوه بر این که درد به مرور زمان بدتر و بدتر می‌شود، فتق دیسک در مراحل ابتدایی بیماری نیز شدید است. جهت دریافت مشاوره و یا رزرو نوبت می‌توانید با شماره‌های ۰۹۱۲۸۹۴۰۳۳۱ – ۶۶۵۷۶۹۹۱-۰۲۱ تماس حاصل نمایید.

فتق دیسک کمر چیست؟


disk1

کمر شما شامل ستونی از استخوان‌های تکی یا مهره است که به وسیله بالش‌های کوچک که دیسک نامیده می‌شوند از هم جدا می‌شوند. این دیسک‌ها بین مهره‌ها قرار گرفته‌اند و به عنوان پدهای ضربه‌گیر عمل می‌کنند. وقتی که یک دیسک بیش از محدوده خود کشیده می‌شود، قسمت بیرونی  آن ممکن است بیرون‌زده یا پاره شود. مواد ژله‌ای مانند داخلی ممکن است به سمت بیرون آمده و باعث اعمال فشار بر نخاع و عصب‌های ستون فقرات شود. به این عارضه معمولاً بیرون‌زدگی دیسک، فتق دیسک، پارگی دیسک یا لغزش دیسک هم گفته می‌شود.

چه مشکلاتی می‌تواند برای مهره‌های S1-L5 اتفاق بیفتد؟


قسمت لومبوساکرال ستون فقرات به چندین بخش دیگر متصل شده است که هر کدام می‌تواند باعث ایجاد درد در پایین کمر یا در ساق پا (درد سیاتیک) شود.

  • پنجمین مهره قسمت پایین ستون فقرات (به نام L5) ممکن است به سمت جلوی مهره اول خاجی (به نام S1) آمده و باعث فشار بر ریشه عصب و ایجاد درد شود.
  • دیسک L5-S1 که بین مهره L1 و S5 قرار دارد، اگر قسمت داخلی دیسک بیرون برآمده شده یا دیسک تحلیل رفته باشد، می‌تواند باعث درد در ساق پا یا در قسمت پایین کمر شود.
  • مهره‌های L1 و S1 به وسیله دو مفصل که به آنها مفصل فاست گفته می‌شود به یکدیگر متصل شده‌اند و اگر در آن قسمت حرکتی غیرعادی انجام شود یا دیسک‌ها تحلیل روند باعث درد ایجاد می‌شود.
  • یک عصب از نخاع و از حفره‌ای در کمر در بخش L5-S1 عبور کرده و به سمت پایین دو پا (به عنوان بخشی از عصب بلند سیاتیک) می‌رود که به آن ریشه عصب L5 گفته می‌شود. این عصب اگر فشرده شود یا اگر پروتئین‌های ملتهب از قسمت داخلی دیسک به بیرون نشت کرده و باعث فشار بر عصب شود، ممکن است باعث درد در ساق پا (درد سیاتیک) شود.

علائم بیرون فتق دیسک L5-S1


disk2

فشار بر عصب قسمت تحتانی ستون فقرات که در بالا توضیح داده شد می‌تواند باعث درد شده که ممکن است تا پایین پاها کشیده شود. بیشتر دردهای کمر به رسیدگی و مراقبت‌های پزشکی نیاز ندارند اما اگر درد کمر باعث ضعف پاها یا تغییر در عملکرد روده و مثانه شود باید به پزشک مراجعه کنید.

علائم فتق دیسک عبارتند از:

  • دردی که با حرکت ایجاد می‌شود.
  • حساسیت به لمس
  • بیحسی یا احساس گزگز
  • ضعف در پاها
  • تغییر در عملکرد روده و مثانه
  • تغییر در واکنش‌ها و ریفلاکس

علت درد L5-S1


شایع‌ترین علت درد که در بخش لومبوساکرال L5-S1 ایجاد می‌شود عبارتند از:

  • فتق دیسک بین مهره‌های L5-S1: دیسک زمانی که قسمت داخلی آن به بیرون نشت می‌کند و بر ریشه عصب‌های نزدیک فشار وارد می‌آورد و باعث ایجاد دردی می‌شود که به سمت پایین کمر یا پایین ساق پا کشیده می‌شود.
  • بیماری دیسک دیژنراتیو L5-S1: اگر دیسک بین مهره‌های L5-S1 تحت فشار قرار گیرد، می‌تواند باعث ایجاد درد در پایین کمر و یا ساق پا شود.
  • اسپوندیلولیستزی ایستمیک L5-S1: یک شکستگی در مفاصل فاست است که باعث می‌شود مهره L5 به سمت مهره S1 لغزیده و ریشه عصب را تحت فشار قرار دهد و باعث ایجاد درد و علائم دیگر شود.

بیماری‌های دیگر که مرتبط با ستون فقرات هستند مانند آرتروز پایین کمر و تنگی کانال نخاع، ممکن است در قسمت‌های مختلف ستون فقرات ایجاد شده و باعث آسیب‌دیدگی بخش کمری L5-S1 شوند. از آنجا که نخاع از قسمت پایین ستون فقرات عبور نمی‌کند، حتی بیماری‌های بسیار دردناک باعث فلج یا آسیب‌های دائمی نمی‌شوند.

درمان مفصل لومبوساکرال


disk3

توصیه می‌شود که با مراجعه به یک متخصص طب فیزیکی علت‌های زمینه‌ای که باعث ایجاد درد در L5-S1 شده‌اند را شناسایی کرده و مناسب‌ترین روش درمانی را برای معالجه آن به کار ببرید. در بیشتر موارد درمان L5-S1 با روش‌های غیرجراحی انجام می‌شود.

متناسب با شدت درد در L5-S1، روش‌های درمانی مختلفی وجود دارد که می‌تواند حتی به صورت موقتی درد را برطرف کند:

  • دارو: داروهای مسکن یا شل کننده‌های عضلانی می‌توانند درد را به سرعت برطرف کنند اما به یاد داشته باشید که این داروها عوارض جانبی دارند. قبل از مصرف این داروها با متخصص طب فیزیکی صحبت کنید تا داروها را بیش ‌از حد مجاز استفاده نکنید، مصرف طولانی مدت این داروها اثر آن‌ها را کاهش می‌دهد.
  • فیزیوتراپی: فیزیوتراپی می‌تواند به کشش و تقویت عضلات در کمر کمک کند. این می‌تواند کمر را پایدار کرده و فشار وارده بر آن و درنتیجه درد را کاهش دهد.
  • تمرینات ورزشی: نشستن‌های طولانی‌مدت باعث می‌شود که دیسک بین مهره‌های L5-S1 تحت فشار قرار گیرند. اگر شما کار دفتری انجام می‌دهید، مرتباً از روی صندلی بلند شده و کمی قدم بزنید. زمانی که در منزل هستید، برخی تمرینات ورزشی مناسب (ورزش‌های سبک و ملایم) را انجام دهید.
  • ماساژ: ماساژ تراپی باید به عنوان یک روش درمانی مکمل همراه با روش‌های درمانی دیگر انجام شود. ماساژ می‌تواند عضلات را شل کرده و دردهای حاد را برطرف نماید ولی علت درد را برطرف نمی‌کند.
  • طب سوزنی: طب سوزنی از لحاظ علمی به عنوان یک روش درمانی بسیار قدیمی که با استفاده از فرو کردن سوزن‌های بسیار ریز برای تحریک نقاط انرژی در بدن به کار می‌رود مورد تأیید قرار گرفته است. طب سوزنی روشی خوب برای کاهش موقتی درد است.
  • تزریق کورتیزون: به این روش، تزریق استروئیدهای اپیدورال هم گفته می‌شود، هر مرتبه تزریق حاوی مواد بیحس کننده موضعی و استروئید است. اثر بیحسی موضعی حدود ۱۲ ساعت باقی می‌ماند؛ در حالی که استروئیدها تحریک عصب را کاهش داده و معمولاً یک تا دو روز پس از تزریق اثر آنها مشخص می‌شود. این روش غالباً در درمان درد مؤثر نیست و باید فقط با دستور پزشک انجام شود
  • رفع فشار از ستون فقرات: در این روش از تکنولوژی برای افزایش فاصله دیسک‌ها یا جدا کردن آرام استخوان‌های کمر از هم استفاده می‌شود. شما ۲۰ تا ۳۰ جلسه باید به مطب پزشک بروید. در این روش اطراف لگن شما و بدن شما مهار می‌شود. سپس شما روی یک تخت که با کامپیوتر کنترل می‌شود خوابیده و دستگاه بر دیسک شما فشار وارد می‌کند، آن را به سمت عقب کشیده و در جای خود نگه می‌دارد بنابراین بیرون‌زدگی دیسک به جای خود بازمی‌گردد.
  • عمل جراحی: این گزینه فقط زمانی به کار برده می‌شود که روش‌های دیگر درمانی مؤثر واقع نشوند. عمل جراحی دیسک کمر یک عمل جراحی بسیار خطرناک است که خطر زیادی دارد. اگر شما از مؤثر بودن روش‌های دیگر درمانی ناامید شده‌اید، با چند پزشک مشورت کرده و در مورد این جراحی مطالعه نمایید و از این که انجام این عمل جراحی برای شما صحیح است یا خیر مطمئن و آگاه باشید.