سردرد ، درد در هر ناحیه ای از سر می باشد که ممکن است در یک یا هر دو طرف سر اتفاق بیفتد، یا متعلق به یک ناحیه باشد، از یک نقطه به سراسر سر پراکنده شود، یا کیفیت پرس مانند (vise-like) داشته باشد. این بیماری ممکن است به صورت درد تیز، ضربانی ، یا درد ملایم باشد. سردرد ها ممکن است به صورت تدریجی یا ناگهانی ظاهر شوند. و ممکن است کمتر از یک ساعت یا چندین روز طول بکشد.

دلایل سردرد

نشانه های سردرد شما می تواند به پزشک کمک نماید تا علت و درمان مناسب را تعیین نماید. بسیاری از سردرد ها نتیجه ی بیماری جدی نیستند ، اما برخی ممکن است از شرایط زندگی ناشی شود که نیاز به مراقبت فوری دارند.

سردرد ها عموما توسط عوامل ایجاد کننده دسته بندی می شوند:

سردرد

سردرد های اولیه

سردرد اولیه بر اثر مشکلات یا بیش فعالی ساختارهای حساس به درد ، در سر شما ایجاد می گردند. یک سردرد اولیه نشانه ای از بیماری زمینه نیست. فعالیت شیمیایی در مغز شما ، اعصاب یا عروق مغزی خارج از جمجمه، یا ماهیچه های سر یا گردن شما، یا  ترکیب این فاکتورها، ممکن است در سردرد اولیه نقش ایفا نماید. برخی افراد ممکن است ژن هایی داشته باشند که ممکن است آنها را برای پیشرفت چنین سردرد هایی مستعد سازد.

  • آنچه ما بیشتر در جامعه با آن مواجه هستیم و شایع ترین علت سردرد می باشد ، سردرد گردنی است که در بسیاری از موارد به مسکن های قوی پاسخ می دهد. این درد ها که اغلب به عنوان سردرد میگرنی سال ها درمان می شوند به راحتی با طب سوزنی درمان می شوند و از مصرف داروهای طولانی مدت و پر عارضه جلوگیری می شود.

سردرد های اولیه بسیار متداول مطابق با استاندارد های بین المللی عبارتند از:

  • سردرد خوشه ای (علائم سردرد خوشه ای شبیه به برخی علائم میگرن ازجمله حساسیت به نور و صدا است )
  • میگرن (با یا بدون اورا)
  • سردرد تنشی (از نظر پزشکی به عنوان سردرد نوع- تنشی شناخته می شود).
  • سردرد اتونوم تری ژمینال (TCA) ، شامل سردرد خوشه ای
  • سردرد های فوق جز نوع آخر اغلب جواب مناسبی به درمان های طب فیزیکی مانند درمان دستی و طب سوزنی می دهند.

سردردهای اولیه می توانند علت سردرد صبحگاهی باشند. الگوهای دیگری نیز وجود دارند که عموما انواعی از سردرد های اولیه در نظر گرفته می شوند اما کمتر رایج هستند. این درد ها ویژگی های متمایزی دارند ، مانند دوره غیر معمول یا دردک۶ با فعالیت ویژه ای همراه باشد. گرچه این سردرد ها به طور معمول اولیه در نظر گرفته می شوند ، هر یک از آنها می تواند نشانه ای از یک بیماری زمینه باشد. این درد ها موارد زیر را شامل می شوند :

برخی سردرد های اولیه می تواند با فاکتورهای سبک زندگی ایجاد شوند، مانند:

  • الکل، به ویژه شراب قرمز
  • غذاهای خاص، مانند گوشت فرآوری شده که حاوی نیترات می باشد
  • تغییرات خواب یا فقدان خواب
  • ضعف
  • صرفنظر از وعده های غذایی
  • استرس

سردرد های ثانویه

سردرد ثانویه نشانه ای از یک بیماری زمینه می باشد که می تواند اعصاب حساس به درد سر را فعال نماید. هر شرایطی – با تفاوت زیاد در شدت – ممکن است سردرد های ثانویه را باعث شود. منابع سردرد ثانویه عبارتند از:

  • سینوزیت حاد
  • پارگی شریانی (کاروتید یا شکافت مهره)
  • لخته خون ( ترومبوز وریدی) در مغز- جدا از سکته مغزی
  • آنوریسم مغزی (یک برآمدگی در شریان مغز شما)
  • AVM مغز ( تشکیل ناهنجار ورید های خون مغز)
  • (سرطانی و غیر سرطانی)
  • سمیت کربن مونوکسید
  • ناهنجاری کیاری ( مشکل ساختاری در پایه جمجمه)
  • ضربه مغزی
  • دهیدراسیون (کم آبی)
  • مشکلات دندانی
  • عفونت گوش ( گوش میانی )
  • آنسفالیت ( ناهنجاری مغزی )
  • آرتریت سلول های بزرگ (التهاب دیواره سرخرگ)
  • گلوکوم
  • خماری
  • آنفلوانزا (flu)
  • هماتوم داخل جمجمه ( گسستگی وریدهای خونی در مغز )
  • داروهایی برای درمان ناهنجاری های دیگر
  • مننژیت ( ناهنجاری مغزی و مایع احاطه کننده مغز و نخاع شما)
  • مونوسدیم گلوتامات (MSG)
  • استفاده بیش از حد داروهای مسکن
  • حملات اضطراب و اختلالات اضطراب
  • سندرم پس از ضربه مغزی
  • فشار ناشی از پوشش هایی که به سر فشار وارد می کنند مانند کلاه ایمنی یا عینک آفتابی
  • تومور کاذب مغزی (فشار زیاد در داخل جمجمه)
  • توکسوپلاسموسیس
  • درد عصب سه قلو ( گسیختگی اتصالات عصبی صورت و مغز )

انواع خاص سردرد های ثانویه عبارتند از:

  •  ناشی از فشار خارجی ( ناشی از پوشش های سر که سبب فشار می شوند)
  • سردرد های بستنی (معمولا انجماد مغز نامیده می شود)
  • سردرد های برگشتی ( در اثر استفاده بیش از حد مسکن های درد ایجاد می شوند)
  • سردرد های سینوسی ( در اثر التهاب و گرفتگی حفره های سینوسی ایجاد می شوند)
  • سردرد های نخاعی ( در اثر پایین بودن سطح مایع مغزی-نخاعی ایجاد می شود ، احتمالا در اثر تروما، برداشت مایع نخاعی یا بی حسی نخاعی)
  • سردرد های صاعقه ای ( یک گروه از ناهنجاری ها که ناگهان درد شدیدی را باعث می شوند)

زمان مراجعه به دکتر

در پی مراقبت فوری باشد

یک سردرد می تواند نشانه ای از شرایط وخیم باشد، مانند سکته مغزی ، مننژیت یا انسفالیت. به اتاق اورژانش بیمارستان بروید یا با شماره اورژانش محلی تماس بگیرید ، اگر که بدترین سردرد زندگی خود را دارید، سردرد شدید یا ناگهانی دارید، این درد ها ممکن است با موارد زیر همراه باشد:

  • گیج شدن یا مشکل شدن فهم گفتار
  • غش کردن
  • تب بالا، بیش از F 102 تا F 104  (C 39 تا C 40(
  • بی حسی، ضعف، یا فلج یک سمت بدن
  • گرفتگی گردن
  • مشکل دید
  • مشکل گفتار
  • مشکل راه رفتن
  • تهوع یا استفراغ ( اگر به طور واضح به آنفلوانزا یا خماری مربوط نباشد)

برنامه ملاقات پزشک

اگر موارد زیر را تجربه کردید به پزشک مراجعه نمایید:

  • بیشتر از حالت معمول اتفاق بیفتد.
  • بسیار شدید تر از حالت معمول باشد
  • در اثر استفاده از داروهای ضد بدتر شود یا بهبود نیابد.
  • مانع از کارکردن، خواب یا انجام فعالیت های نرمال شما گردد.
  • موجب پریشانی شما گردد، و به دنبال گزینه هایی باشید که شما را قادر سازد تا آنها را بهتر کنترل نمایید.