سندرم پلیکا: درمان، علائم و علت

borsitzanoo1
علت و درمان بورسیت زانو (التهاب بورس مفاصل)
June 6, 2017
pelika

سندرم پلیکا غالباً با درد قسمت جلو زانو شناخته می‌شود و این عارضه بیشتر در امتداد جهت فوقانی داخلی زانو ایجاد می‌شود. پلیکای باقی مانده بافت همبندی جنینی است که در طی تکامل جنینی، زانو را قسمت‌بندی می‌کند. نوار پلیکا به‌عنوان یک ساختار بازمانده به حساب می‌آید و این بدین معناست که این بافت به مرور زمان کارکرد خود را از دست داده و عملاً بودن و نبودن آن بر روی فرد هیچ تأثیر ندارد. این بافت به زائده‌ای متصل شده که می‌تواند منشأ بروز درد باشد اما فاقد هرگونه عملکرد مهمی است. عارضه سندرم پلیکا را می‌توان به کمک روش‌های فیزیوتراپی درمان نمود.

متخصصین ما در کلینیک تخصصی طب فیزیکی و توان‌بخشی پیشگام با بهره‌مندی از بهترین روش‌های ایمن و بی‌خطر طب فیزیکی در درمان درد، کاهش التهاب و بهبود حرکت مفاصل آماده ارائه خدمات در زمینه انواع مشکلات زانو، کمر، دست، پا و … می‌باشند. یکی از این بیماری‌ها سندرم پلیکا می‌باشد که در این کلینیک با انجام دوره‌های طب فیزیکی قابل‌ درمان است. برای آگاهی بیشتر از روش‌های درمانی می‌توانید با شماره‌های ۰۹۱۲۸۹۴۰۳۳۱ – ۶۶۵۷۶۹۹۱-۰۲۱ تماس حاصل نمایید.

سندرم پلیکا چیست؟


pelika1

پلیکا صرفاً رشته‌هایی از بافت است که می‌توان آن را درون زانو پیدا کرد و تنها به خاطر عملکردشان در دوره تکامل جنینی فرد، شناخته شده هستند. این بدین معناست که می‌توان غشای پلیکا را از بدن خارج کرد و این کار هیچ‌گونه تأثیر منفی و نامطلوبی بر روی عملکرد بدن نخواهد داشت چرا که آن‌ها کارایی خود را از زمان‌های مدیدی قبل از بروز سندرم پلیکا از دست می‌دهند. درحالی‌که این بقایای بافت در بدن برخی از افراد رشد می‌کند اما بدن برخی دیگر از افراد فاقد آنهاست. در صورت انجام فعالیت‌هایی مثل پیچیدن یا صاف کردن بیش ‌از حد پا که کشیدگی زیادی در زانو ایجاد کنند، می‌توانند موجب بروز سندرم پلیکا شوند. به همین خاطر است که سندرم پلیکا معمولاً در ورزشکاران نسبت به افراد معمولی بسیار شایع‌تر می‌باشد.

علت سندرم پلیکا


در بیشتر مواقع سندرم پلیکا به دنبال بروز یک آسیب‌دیدگی یا ترومای غیر نافذ به قسمت جلوی زانو و یا بر اثر انجام ورزش شدید طولانی‌مدت روی می‌دهد. سندرم پلیکا ممکن است در نتیجه ترکیبی از چند دلیل مختلف روی دهد از جمله:

  • دررفتگی کشکک زانو
  • عدم تعادل عضلات چهر سر ران، همسترینگ یا لگن
  • نادرست بودن شیوه انجام فعالیت‌های مکرر
  • ایجاد تغییر در فعالیت‌های ورزشی و تمرینات روتینی
  • غیرطبیعی بودن ساختار لگن یا زانو
  • ناهنجار بودن طریقه حرکت لگن یا زانو

علائم سندرم پلیکا


بیشترین و مهم‌ترین علامتی که فرد مبتلا به سندرم احساس می‌کند درد است. فرد مبتلا به این عارضه در هنگام انجام فعالیت احساس درد می‌کند. فعالیت‌هایی مثل:

  • چمباتمه زدن
  • دویدن آهسته
  • راه رفتن
  • دویدن

همچنین ممکن است این عارضه پس از نشستن طولانی‌مدت، زانو زدن و یا حرکت ناگهانی به وضعیت صاف روی دهد. علائم دیگر سندرم پلیکا عبارتند از:

  • تق‌ تق زانو در هنگام انجام فعالیت
  • حساس شدن ناحیه پلیکا نسبت به لمس

تشخیص


انجام عکس‌برداری ساده با اشعه ایکس معمولاً عادی است. ام ار ای ممکن است پلیکا را نشان دهد اما عمدتاً برای تشخیص بورسیت زانو، پارگی مینیسک، آسیب‌دیدگی رباط، نرمی غضروف کشکک که می‌توانند موجب بروز درد و متورم شدن مفصل زانو می‌شوند مفید هستند. آزمایشات معمول جهت تشخیص سندرم پلیکا فایده چندانی ندارند اما می‌توانند به تشخیص دیگر علل احتمالی بروز زانودرد کمک کنند.

درمان


معمولاً اولین اقدام برای رفع سندرم پلیکا در افراد ورزشکار شامل دوری کردن از انجام فعالیت‌های دشوار و ناگهانی است. ورزشکاران غالباً افرادی هستند که معمولاً از این نوع آسیب‌دیدگی رنج می‌برند. با انجام این حجم از فعالیت و تمرین‌های خسته‌کننده که معمولاً این دسته از افراد انجام می‌دهند اولین اقدام برای مقابله و درمان این عارضه این است که فرد چند روزی از کار فاصله بگیرد و به‌خوبی استراحت کند. به غیر از این کار، روش‌های درمانی زیر نیز مؤثرند:

گرمادرمانی و سرمادرمانی 

pelika2

  • سرمادرمانی (یخ گذاری) درد و التهاب را کاهش می‌دهد. جهت رفع درد و التهاب از سرمادرمانی باید هر دو تا سه ساعت و بلافاصله پس از هر گونه فعالیتی که موجب تشدید علائم می‌شوند به مدت ۱۰ تا ۱۵ دقیقه استفاده کرد. برای این کار از کیسه یخ استفاده کنید و یا محل مورد نظر را به‌وسیله یک تکه یخ ماساژ دهید (به این روش ماساژ یخ گفته می‌شود).
  • گرمادرمانی قبل از انجام فعالیت‌های کششی و تقویتی که درمانگر، فیزیوتراپ یا مربی ورزشی برایتان تجویز می‌کند اعمال می‌شود. از کیسه آب گرم استفاده کنید یا محل آسیب‌دیده را درون ظرف آب گرم قرار دهید.

 داروها

pelika3

داروهای غیراستروئیدی ضدالتهابی یا NSAIDS ها جز آن دسته از داروهایی هستند که احتمالاً پزشک برایتان تجویز می‌کند. این داروها جهت فرونشاندن و سرکوب درد و التهاب مصرف می‌شوند. گاهی داروهای استروئیدی نیز توسط اکثر پزشکان توصیه می‌شود اما ممکن است استعمال این نوع داروها برای ورزشکاران منع شود. علاوه بر این استروئیدهای تزریقی از طریق کاهش التهاب و تورم غشای مفصلی به تخفیف علائم سندرم پلیکا کمک می‌کنند. با این‌ وجود میزان تزریق استروئید باید به‌طور آگاهانه و عاقلانه باشد. احتمال دارد که گاهی ورزشکاران با افزایش درد و تورم مفاصل زانو، پس از تزریق این دارو دچار گرگرفتگی شوند که این مسئله پس از ۴۸ تا ۷۲ ساعت رفع می‌گردد.

فیزیوتراپی

pelika4

اگر فردی که از سندرم پلیکا رنج می‌برد به‌موقع برای رفع مشکل اقدام و برای انجام فیزیوتراپی نوبت تعیین کند، سلامتی فرد کاملاً بازیابی می‌شود. این روش درمانی نه‌تنها به بهبود و بازگشت عملکرد طبیعی پا به زمان قبل از ناتوان شدن آن کمک می‌کند بلکه می‌تواند موجب کاهش درد و التهاب زانو نیز شود. در واقع فیزیوتراپی جهت افزایش قدرت و کشش عضلات و بافت‌های نرم اطراف زانو نیز مفید است.

ماساژ و درمان دستی

در صورت رفع کامل علائم درد و تورم، برنامه توان‌بخشی در کنار بازگشت کنترل شده به رقابت، شروع می‌شود. این احتمال هست که درمانگر جهت بهبود توانایی حرکتی و تقویت و استحکام زانو و لگن از روش‌های درمانی دستی برای حرکت دادن عضلات و مفاصل استفاده نماید. ماساژ و درمان دستی اغلب رفع مشکلات قسمت‌هایی از بدن را مورد توجه قرار می‌دهند که درمان آن‌ها برایتان دشوار است.

لیزر درمانی

pelika6

این روش درمانی روند خوددرمانی طبیعی بدن را تحریک می‌سازد. با انجام لیزر درمانی کاهش چشمگیری در میزان درد و بهبودی دامنه حرکتی ملاحظه می‌شود. همچنین ممکن است انجام لیزر درمانی  نیاز به عمل جراحی را از بین ببرد.

شاک‌ویو 

pelika7

شاک ویو تراپی یک سری انرژی با فرکانس بالاست که بر روی ناحیه متأثر تابیده می‌شود. شاک ویو نوعی شوک از جنس امواج صوتی است نه الکتریکی. شاک‌ویو روند التیام را سرعت می‌بخشد فرایند نوسازی و تولید بافت‌های دارای نقص در تولید کلاژن از جمله نواحی مبتلا به آسیب‌دیدگی تاندون، نقاط ماشه‌ای و عضلات دچار کشیدگی و غیره را تحریک می‌کند.

ورزش‌هایی برای کاهش التهاب ناشی از سندرم پلیکا

pelika8

ضعف و عدم تعادل عضلانی می‌تواند فشار غیرعادی را بر روی جلوی زانو وارد کند. بسته به شرایط خاص شما، فیزیوتراپ یک برنامه درمانی ایمن، فردی، گام‌به‌گام و مقاومتی را که احتمالاً شامل تمرین قسمت مرکزی (بخش میانی) و پایین‌تنه می‌باشد را برایتان طراحی می‌کند. ممکن است برنامه درمانی‌تان با انجام تمرینات تقویتی که در حالت درازکش انجام می‌گیرد آغاز شوند (برای مثال دراز کشیدن در موقعیت‌های متفاوت و بالا بردن پا). سپس با انجام تمرینات ایستاده (برای مثال تمرین اسکوات ایستاده) برنامه ورزشی پیشرفته‌تر می‌شود. بسته به سن و وضعیت جسمی بدنتان، فیزیوتراپ تعیین می‌کند که انجام کدام تمرین برایتان مناسب است.

جراحی 

چنانچه درد سندرم پلیکا پس از چندین هفته فیزیوتراپی بهبود نیافت ممکن است به انجام جراحی آرتروسکوپیک نیاز باشد.

فیزیوتراپی پس از جراحی 


پس از انجام جراحی، برنامه توان‌بخشی اولیه بر روی کاهش درد و بازیابی توانایی حرکتی و قدرت شما متمرکز خواهد بود. سپس فیزیوتراپ جهت به حداقل رساندن خطر بروز آسیب‌دیدگی‌های بیشتر، عوامل خاصی را که موجب تحریک پلیکا شده‌اند را مورد توجه و بررسی قرار می‌دهد. با پیشرفت بهبودی، فیزیوتراپ به شما کمک کرده تا به‌طور هدفمندی فعالیت‌هایی مثل بالا رفتن از پله، چمباتمه زدن و فعالیت‌های سرگرم‌کننده دلخواهتان را دوباره از سر بگیرید.